1. Po co powstał ten dokument?

Każdy uczeń ma prawo czuć się w Szkole bezpiecznie. Nikt nie może Cię krzywdzić, poniżać, zastraszać, wykorzystywać ani naruszać Twoich granic.

Standardy Ochrony Małoletnich określają:

1. jak powinni zachowywać się wobec Ciebie pracownicy Szkoły;
2. jak uczniowie powinni zachowywać się wobec siebie;
3. jakie zachowania są niedozwolone;
4. komu i w jaki sposób możesz zgłosić, że dzieje się coś niepokojącego;
5. co zrobi Szkoła, aby zapewnić Ci bezpieczeństwo i pomoc.

Zasady obowiązują wszystkich pracowników Szkoły, nauczycieli, specjalistów, pracowników administracji i obsługi, osoby prowadzące zajęcia dodatkowe, praktykantów, stażystów i wolontariuszy.

2. Masz prawo do bezpieczeństwa

Masz prawo do:

1. szacunku i życzliwego traktowania;
2. ochrony przed przemocą fizyczną, psychiczną i seksualną;
3. ochrony przed zaniedbaniem, dyskryminacją, poniżaniem i wykluczeniem;
4. ochrony swojej prywatności i wizerunku;
5. wyrażania własnego zdania, jeżeli nie narusza ono praw i godności innych osób;
6. uzyskania pomocy, kiedy jej potrzebujesz;
7. przekazania informacji o niepokojącym zdarzeniu wybranej przez siebie osobie dorosłej;
8. poważnego i spokojnego wysłuchania;
9. otrzymania informacji o tym, jakie działania zostaną podjęte w celu zapewnienia Ci bezpieczeństwa;
10. pomocy dostosowanej do Twojego wieku, stanu zdrowia, niepełnosprawności, sposobu komunikowania się i indywidualnych potrzeb.

Nikt nie może obwiniać Cię za to, że poprosiłeś albo poprosiłaś o pomoc.

3. Czym jest krzywdzenie?

Krzywdzenie może mieć różne formy. Może zdarzyć się jeden raz albo powtarzać się przez dłuższy czas. Sprawcą może być osoba dorosła, pracownik Szkoły, członek rodziny, inny uczeń albo inna osoba.

1. Przemoc fizyczna

Przemocą fizyczną jest między innymi:

1. bicie;
2. kopanie;
3. popychanie;
4. szarpanie;
5. duszenie;
6. przypalanie;
7. rzucanie przedmiotami;
8. celowe zadawanie bólu;
9. zamykanie lub przetrzymywanie wbrew woli;
10. grożenie użyciem siły.

2. Przemoc psychiczna

Przemocą psychiczną jest między innymi:

1. wyzywanie;
2. obrażanie;
3. wyśmiewanie;
4. poniżanie;
5. zastraszanie;
6. grożenie;
7. szantażowanie;
8. izolowanie od innych;
9. rozpowszechnianie plotek;
10. stałe krytykowanie lub ośmieszanie;
11. zmuszanie do robienia rzeczy, których nie chcesz;
12. celowe ignorowanie lub wykluczanie z grupy.

3. Przemoc seksualna

Przemocą seksualną jest każde zachowanie o charakterze seksualnym, na które nie wyrażasz zgody, którego nie rozumiesz albo na które ze względu na swój wiek nie możesz wyrazić ważnej zgody.

Może to być między innymi:

1. dotykanie intymnych części ciała;
2. zmuszanie do dotykania innej osoby;
3. składanie propozycji o charakterze seksualnym;
4. komentowanie Twojego ciała w sposób seksualny;
5. pokazywanie materiałów pornograficznych;
6. nakłanianie do przesyłania zdjęć lub nagrań intymnych;
7. robienie albo rozpowszechnianie takich materiałów;
8. szantażowanie zdjęciem lub nagraniem;
9. nawiązywanie przez osobę dorosłą relacji, której celem jest wykorzystanie seksualne.

Jeżeli ktoś naruszył Twoje granice, odpowiedzialność zawsze ponosi osoba, która to zrobiła. To nie jest Twoja wina.

4. Zaniedbanie

Zaniedbanie występuje wtedy, gdy osoba odpowiedzialna za dziecko przez dłuższy czas nie zapewnia mu między innymi:

1. odpowiedniego jedzenia;
2. bezpiecznego miejsca pobytu;
3. odzieży odpowiedniej do pogody;
4. opieki i ochrony;
5. potrzebnego leczenia lub leków;
6. możliwości uczęszczania do Szkoły;
7. wsparcia emocjonalnego.

5. Przemoc rówieśnicza i cyberprzemoc

Przemoc rówieśnicza może odbywać się w Szkole, poza Szkołą albo w Internecie. Może polegać między innymi na:

1. biciu, popychaniu lub niszczeniu rzeczy;
2. wyśmiewaniu, poniżaniu i obrażaniu;
3. uporczywym nękaniu;
4. wykluczaniu z grupy;
5. grożeniu lub szantażowaniu;
6. wymuszaniu pieniędzy, przedmiotów albo określonego zachowania;
7. nagrywaniu lub fotografowaniu w sposób naruszający czyjąś prywatność;
8. publikowaniu zdjęć, nagrań lub informacji w celu ośmieszenia;
9. tworzeniu obraźliwych kont, grup, wiadomości lub materiałów;
10. podszywaniu się pod inną osobę;
11. przejmowaniu kont i haseł;
12. rozpowszechnianiu materiałów intymnych;
13. namawianiu do zachowań niebezpiecznych albo niezgodnych z prawem.

4. Jak personel powinien się wobec Ciebie zachowywać?

Każdy członek personelu powinien:

1. traktować Cię z szacunkiem;
2. słuchać Cię uważnie i spokojnie;
3. używać języka odpowiedniego do Twojego wieku;
4. uwzględniać Twoje potrzeby, stan zdrowia i możliwości;
5. szanować Twoją prywatność i granice;
6. wyjaśniać podejmowane wobec Ciebie działania;
7. reagować, gdy widzi, że ktoś Cię krzywdzi;
8. zachowywać poufność informacji o Tobie i przekazywać je tylko osobom, które powinny je znać, aby udzielić Ci pomocy;
9. korzystać z kontaktu fizycznego tylko wtedy, gdy jest on potrzebny, bezpieczny i odpowiedni do sytuacji;
10. korzystać z oficjalnych sposobów komunikacji przyjętych w Szkole.

5. Czego personelowi nie wolno?

Członkowi personelu nie wolno:

1. bić Cię, popychać, szarpać ani stosować innych form przemocy;
2. obrażać, poniżać, wyśmiewać, zastraszać ani zawstydzać;
3. krzyczeć na Ciebie, z wyjątkiem sytuacji, w której ostrzeżenie jest konieczne dla ratowania czyjegoś zdrowia lub życia;
4. stosować kar cielesnych;
5. dotykać Cię w sposób nieodpowiedni lub naruszający Twoje granice intymne;
6. podejmować z Tobą relacji romantycznej lub seksualnej;
7. składać Ci propozycji o charakterze seksualnym;
8. komentować Twojego ciała w sposób nieodpowiedni;
9. pokazywać Ci treści erotycznych lub pornograficznych;
10. proponować Ci alkoholu, papierosów, e-papierosów, środków odurzających ani innych substancji psychoaktywnych;
11. przyjmować od Ciebie lub Twoich rodziców pieniędzy albo wartościowych prezentów, które mogłyby powodować zależność lub nierówne traktowanie;
12. ujawniać osobom nieuprawnionym informacji o Twoim zdrowiu, rodzinie, sytuacji materialnej, psychologicznej lub prawnej;
13. zapraszać Cię do swojego miejsca zamieszkania ani organizować prywatnych spotkań poza Szkołą;
14. prowadzić z Tobą ukrytych, prywatnych rozmów za pomocą prywatnych komunikatorów;
15. nawiązywać z Tobą prywatnych kontaktów w mediach społecznościowych;
16. fotografować, nagrywać lub publikować Twojego wizerunku niezgodnie z zasadami obowiązującymi w Szkole.

6. Kontakt fizyczny

Kontakt fizyczny pracownika z uczniem może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jest uzasadniony i służy:

1. zapewnieniu bezpieczeństwa;
2. udzieleniu pierwszej pomocy;
3. pomocy uczniowi z niepełnosprawnością lub szczególnymi potrzebami;
4. wykonaniu koniecznych czynności opiekuńczych lub higienicznych;
5. przerwaniu bezpośredniego zagrożenia, bójki, samookaleczenia albo ataku na inną osobę.

Pracownik powinien, w miarę możliwości, uprzedzić Cię o koniecznym kontakcie i uwzględnić Twoją reakcję.

Jeżeli występuje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, pracownik może podjąć niezbędne działania ochronne bez oczekiwania na zgodę. Takie działanie może trwać wyłącznie tak długo, jak istnieje zagrożenie. Nie może być karą ani sposobem wymuszenia posłuszeństwa.

7. Zasady obowiązujące uczniów

Każdy uczeń powinien:

1. odnosić się do innych z szacunkiem;
2. respektować cudzą prywatność i granice;
3. reagować na słowo „nie” i inne sygnały odmowy;
4. szanować różnice między ludźmi;
5. rozwiązywać konflikty bez przemocy;
6. nie wykluczać innych z grupy;
7. nie wykorzystywać swojej przewagi fizycznej, emocjonalnej, społecznej ani cyfrowej;
8. nie namawiać innych do działań niebezpiecznych lub niezgodnych z prawem;
9. nie publikować cudzych zdjęć, nagrań ani informacji w sposób naruszający prawa tej osoby;
10. zwrócić się do osoby dorosłej, jeżeli samodzielne rozwiązanie konfliktu nie jest możliwe albo bezpieczne.

Niedozwolone są również zachowania przedstawiane jako żart, zabawa albo wyzwanie, jeżeli sprawiają komuś ból, strach, wstyd, upokorzenie lub naruszają jego granice.

8. Co zrobić, gdy dzieje się coś niepokojącego?

Jeżeli ktoś Cię krzywdzi, czujesz zagrożenie albo martwisz się o inną osobę:

1. odejdź z niebezpiecznego miejsca, jeżeli możesz zrobić to bezpiecznie;
2. znajdź zaufaną osobę dorosłą;
3. powiedz, co się wydarzyło albo co Cię niepokoi;
4. jeżeli trudno Ci o tym mówić, napisz wiadomość lub przekaż kartkę;
5. w przypadku krzywdzenia w Internecie nie odpowiadaj sprawcy i nie przesyłaj dalej otrzymanych materiałów;
6. zachowaj wiadomości, linki, nazwy kont i zrzuty ekranu, jeżeli możesz zrobić to bezpiecznie;
7. nie próbuj samodzielnie ustalać sprawcy ani konfrontować się z nim;
8. w sytuacji bezpośredniego zagrożenia zadzwoń pod numer 112 albo poproś o to inną osobę.

Możesz zgłosić również zdarzenie, którego byłeś albo byłaś świadkiem.

9. Komu możesz powiedzieć?

Możesz zwrócić się do dowolnej zaufanej osoby pracującej w Szkole, w szczególności do:

1. wychowawcy;
2. nauczyciela;
3. pedagoga szkolnego;
4. psychologa szkolnego;
5. pedagoga specjalnego;
6. nauczyciela współorganizującego kształcenie;
7. pracownika świetlicy;
8. Dyrektora Szkoły;
9. innego pracownika, któremu ufasz.

Możesz zgłosić problem:

1. osobiście;
2. pisemnie;
3. przez szkolną Skrzynkę Zaufania;
4. za pomocą oficjalnego kanału komunikacji wskazanego przez Szkołę;
5. za pośrednictwem rodzica, opiekuna, koleżanki, kolegi albo innej zaufanej osoby.

Jeżeli pierwsza osoba nie udzieli Ci pomocy, powiedz o sytuacji kolejnej osobie. Masz prawo prosić o pomoc tak długo, aż zostaniesz wysłuchany albo wysłuchana.

10. Co zrobi pracownik, któremu opowiesz o krzywdzeniu?

Pracownik powinien:

1. spokojnie Cię wysłuchać;
2. potraktować Twoją informację poważnie;
3. nie oceniać Cię i nie obwiniać;
4. nie zmuszać Cię do wielokrotnego i szczegółowego opowiadania o zdarzeniu;
5. zapisać najważniejsze przekazane informacje;
6. wyjaśnić Ci, że nie może zachować informacji wyłącznie dla siebie, jeżeli potrzebne jest zapewnienie Ci bezpieczeństwa;
7. przekazać informację osobom odpowiedzialnym za udzielenie pomocy;
8. podjąć działania potrzebne do ochrony Twojego zdrowia i bezpieczeństwa.

Pracownik Szkoły nie prowadzi własnego śledztwa i nie przesłuchuje uczniów. Ustalenie, czy doszło do przestępstwa, należy do Policji, prokuratury lub sądu.

11. Co wydarzy się po zgłoszeniu?

Sposób działania zależy od rodzaju zdarzenia i stopnia zagrożenia. Szkoła może między innymi:

1. zapewnić Ci opiekę bezpiecznej osoby dorosłej;
2. oddzielić Cię od osoby, która stwarza zagrożenie;
3. udzielić Ci pierwszej pomocy i wezwać pogotowie;
4. poinformować Dyrektora Szkoły i osoby odpowiedzialne za ochronę małoletnich;
5. skontaktować się z Twoimi rodzicami lub opiekunami, jeżeli będzie to dla Ciebie bezpieczne;
6. udzielić Ci pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
7. powiadomić Policję, prokuraturę, sąd opiekuńczy, pomoc społeczną albo inne właściwe instytucje;
8. wszcząć procedurę „Niebieskie Karty”, jeżeli istnieje podejrzenie przemocy domowej;
9. przygotować Plan wsparcia;
10. monitorować Twoje bezpieczeństwo i skuteczność udzielanej pomocy.

Jeżeli istnieje podejrzenie, że krzywdzi Cię rodzic lub opiekun albo że poinformowanie go może narazić Cię na niebezpieczeństwo, Szkoła nie przekazuje mu informacji przed podjęciem działań zabezpieczających lub zawiadomieniem właściwych służb.

12. Plan wsparcia

Jeżeli po zdarzeniu potrzebujesz pomocy, Szkoła może przygotować dla Ciebie Plan wsparcia. Będzie on dostosowany do Twojego wieku, potrzeb, stanu zdrowia i sytuacji.

Plan może określać:

1. w jaki sposób Szkoła zapewni Ci bezpieczeństwo;
2. z jakiej pomocy psychologa, pedagoga lub innych specjalistów możesz korzystać;
3. czy potrzebne są zmiany w organizacji nauki albo pobytu w Szkole;
4. kto będzie odpowiadał za poszczególne działania;
5. jak długo będzie udzielane wsparcie;
6. kiedy Szkoła sprawdzi, czy pomoc jest skuteczna;
7. gdzie można uzyskać dodatkową pomoc poza Szkołą.

Twoje zdanie powinno zostać wysłuchane i uwzględnione odpowiednio do Twojego wieku i możliwości. Nie będziesz zmuszany ani zmuszana do ponownego szczegółowego opowiadania o krzywdzeniu ani do spotkania z osobą podejrzewaną o jego dokonanie.

13. Ochrona prywatności i wizerunku

Szkoła chroni Twoje dane osobowe, prywatność i wizerunek.

Informacje dotyczące Twojego zdrowia, rodziny, sytuacji psychologicznej, materialnej lub prawnej mogą otrzymać tylko osoby, które potrzebują ich do zapewnienia Ci bezpieczeństwa, udzielenia pomocy albo wykonania obowiązków wynikających z prawa.

Zdjęcia i nagrania z Twoim wizerunkiem mogą być utrwalane i publikowane wyłącznie zgodnie z prawem oraz zasadami obowiązującymi w Szkole.

Masz prawo powiedzieć pracownikowi, że nie chcesz pozować do zdjęcia lub nagrania. Szkoła powinna w miarę możliwości uszanować Twoje stanowisko i zorganizować wydarzenie tak, aby nie wykluczać Cię z udziału.

Zabronione jest publikowanie materiałów, które:

1. poniżają lub ośmieszają ucznia;
2. pokazują ucznia w sytuacji intymnej albo nieodpowiedniej;
3. ujawniają niepotrzebne informacje o jego zdrowiu, rodzinie lub sytuacji osobistej;
4. mogą narazić ucznia na krzywdę lub niebezpieczeństwo.

14. Bezpieczeństwo w Internecie

Podczas zajęć możesz korzystać z telefonu, komputera lub innego urządzenia zgodnie z zasadami obowiązującymi w Szkole i poleceniami nauczyciela.

Pamiętaj:

1. chroń swoje hasła i nie przekazuj ich innym osobom;
2. nie udostępniaj w Internecie adresu zamieszkania, numeru telefonu, danych logowania ani innych prywatnych informacji;
3. nie wysyłaj zdjęć lub nagrań intymnych;
4. nie otwieraj podejrzanych linków i załączników;
5. nie spotykaj się samodzielnie z osobą poznaną wyłącznie w Internecie;
6. nie publikuj zdjęć ani nagrań innych osób w sposób naruszający ich prawa;
7. nie twórz i nie rozpowszechniaj obraźliwych treści;
8. nie odpowiadaj na groźby, szantaż ani zaczepki;
9. zachowaj dowody cyberprzemocy;
10. zgłoś niepokojącą sytuację zaufanej osobie dorosłej.

Jeżeli przesłałeś albo przesłałaś komuś materiał, którego teraz się obawiasz, również możesz poprosić o pomoc. Nie ukrywaj zdarzenia ze strachu przed karą.

15. Ważne zasady

1. Proszenie o pomoc nie jest donoszeniem.
2. Zgłoszenie przemocy nie może być powodem odwetu, wyśmiewania ani ukarania.
3. Nie musisz mieć dowodów, aby powiedzieć, że coś Cię niepokoi.
4. Nie musisz samodzielnie rozstrzygać, czy dane zachowanie było przestępstwem.
5. Możesz zgłosić zdarzenie także wtedy, gdy nie dotyczy ono Ciebie, ale innego dziecka.
6. Jeżeli zagrożenie jest bezpośrednie, najważniejsze jest oddalenie się z niebezpiecznego miejsca i wezwanie pomocy.
7. Nawet jeżeli wcześniej nie udało Ci się o czymś powiedzieć albo wycofałeś lub wycofałaś zgłoszenie, nadal możesz poprosić o pomoc.
8. Jeżeli osoba krzywdząca prosi Cię o zachowanie tajemnicy, nie musisz dotrzymywać takiej obietnicy.

16. Gdzie jeszcze możesz uzyskać pomoc?

Jeżeli potrzebujesz natychmiastowej pomocy, możesz skorzystać z następujących numerów:

1. 112 – numer alarmowy
   Dzwoń, gdy zagrożone jest życie lub zdrowie Twoje albo innej osoby.
2. 116 111 – Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży
3. 800 12 12 12 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka
4. 800 120 002 – Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia”

Możesz również zgłosić się do:

1. pedagoga szkolnego: Weronika Sewiło;
2. psychologa szkolnego: Anna Skowrońska;
3. koordynatora Standardów Ochrony Małoletnich: Weronika Sewiło;
4. wychowawcy klasy;
5. Dyrektora Szkoły;
6. innego pracownika Szkoły, któremu ufasz.

Miejsce, w którym znajduje się Skrzynka Zaufania: na parterze, obok sali nr 3. 

PAMIĘTAJ

Masz prawo do bezpieczeństwa.

Masz prawo stawiać granice.

Masz prawo powiedzieć „nie”.

Masz prawo prosić o pomoc.

To, że ktoś Cię krzywdzi, nigdy nie jest Twoją winą.

Wersja skrócona Standardów Ochrony Małoletnich została zatwierdzona przez Dyrektora Da Vinci Publicznej Szkoły Podstawowej w Krakowie.

Dokument podpisany przez Dyrektora Szkoły